Nền giáo dục buổi thiếu thời cho bạn trai nên cótính chất luyện tập (dressage) hơn là bắt ép lĩnh hội những của ăn tinh thần mà họ chưa đủ khả năng thụ nhận. Nó không phải là một trò chơi. Nhà giáo dục cảm thấy khó thuyết dụ.
Người ấy có chức vị cao nhưng quyền làm đ àn ông, làm lớn trong gia đình họ giao cho bà. Thầy giảng bài càng hấp dẫn họ càng đánh cờ, viết thư tình, ngủ càng dữ. Còn lúc gần ở tuổi khôn thì nổi tiếng là liến khỉ, phá phách trong nhà.
Ngồi rồi đến lúc ra về, ra về tự nhiên. Tôi muốn nói họ có hồn, có xác, được những ân sủng do cứu rỗi, do thiên phòng v.v... Cách chung, bạn trai 16, 17 tuổi nếu ai biết bàn chuyện, biết hướng dẫn họ làm công việc bổ ích, họ tỏ ra có năng lực chú ý nghe, chú ý vâng lời lắm.
Người yêu của họ phải làm một nạn nhân đóng vai trò của kẻ nghe bất đắc dĩ cho họ. Đó là tâm trạng của một bạn trai thường có quả tim tế nhị, trong sạch. Các môn chơi như đánh cờ, đánh bài ăn chơi, đừng cho họ ghiền.
Trên mặt trận ái tình, đ àn bà vô tình hay hữu ý có nhan sắc, có duyên dáng, ưa chưng diện, nói năng mặn mà, thích hy sinh, chiều chuộng tất cả những cái ấy khiêu khích quả tim đàn ông. Óc ỷ lại pha màu sắc hèn yếu và nô lệ ái tình đôi khi khiến họ liều lĩnh: Có rất nhiều mâu thuẫn đáng tiếc của ái tình, bạn trai biết lắm.
Tình yêu ấy đòi hỏi sự bảo trợ tức là các hy sinh như núi thái sơn của người cha. Họ chưa tới lúc lãnh hội những ý tưởng cao sâu. Bà ngoại mới vừa để cối ngoáy trầu, họ ngoáy ớt vô trong ấy.
Đó là công việc lương tâm chớ không phải vì sợ cha mẹ, thầy giáo, chánh quyền, dư luận. Cũng bởi ngọn lửa ái tình gào thét trong tâm não, bạn trai hay sưu tập các hình mỹ nhân, hình giai nhân lõa thể ở các bìa báo, ở những sách kiêu dâm để dán cùng phòng họ ở, hay để ngăn trong sách học. Nhưng rồi sự quen lớn hay làm cho bạn trai có tập quán thấy cần có sự hiện diện của bạn gái.
Nhưng tôi hồ nghi là khó quá. Không phải là bạn trai có ý để hồn phiêu lưu, có nhiều người chống trả với tật mơ mộng lắm. Bạn trai hãy tỏ ra mình là phái mạnh đi.
Các thực tế ấy lại hiểu ngầm sự tranh đấu chua cay. Oùc mất năng lực tập trung nên đần độn, mù mịt đi không thể chú ý thu thập kiến thức được. Cái áo thung mặc một tuần lễ tuột ra bỏ trên nắp rương.
Họ nói thao thao bất tuyệt hằng giờ những điều nhận xét cho kỹ là vô giá trị. Nếu khi ai hỏi về đời sống uyên ương của cha mẹ, người bạn trai e thẹn khó nói, bỏ lãng thế nào, thì họ cũng có những thái độ ấy khi bàn vấn đề nam nữ với người trong gia đình. Có khi lúc còn đủ đôi đủ bạn, họ ít ý thức tình yêu.