Sự thành công của họ đã phi trả với một giá đắt quá. Sáng hôm sau ông tỉnh táo ngay, nhưng không phải nhờ ở hột cải mà nhờ ở bức thư xin đầu hàng của Đại tướng Lee do một kỵ binh phi ngựa mang tới. "Mới đây", theo như lời cụ Nguyễn Hiến Lê thuật lại ở trên, cách nay khoảng ba mươi năm rồi.
Mùa xuân năm 1871, một thành niên may mắn đọc được một câu văn ảnh hưởng sâu xa tới tương lai của chàng. Mắt cô bỗng sáng ngời, tinh thần cô bừng tỉnh liền. Tôi tin có thể học ông ta được nhiều điều hay vì ông ta nổi danh là thành công năm này qua năm khác.
Ông Schwab từ đó lấy câu ấy làm châm ngôn hành động. Thầy thuốc bắt anh ta phải tĩnh dưỡng và nhất là không được nổi nóng với bất cứ một cớ nào, vì lẽ thầy thuốc nào cũng biết rằng người đau tim rất có thể chết bất thần khi nổi giận. Ông phải tính trước, với hai cắc mỗi ngày, ông phải tiêu những gì? Như vậy, có khi nào ông tự hỏi tiền đi đâu mất không? Không, ông đã biết rồi mà.
Nguyên tôi làm thủ quỹ một công ty bán trái cây ở Nữu Ước. Một ngày mùa đông, bà đi trên đường, trượt chân té trên giá và nằm bất tỉnh trên vỉa hè. Rồi anh đi du lịch với tinh thần của ông già Omar trong bốn câu thơ này:
Tôi lo cả về những ý nghĩ của người khác về tôi nữa. Con phải bỏ hết oán hận, hết ý nghĩ chua chát đối với bất cứ ai". Nhưng nếu Andrew sống lại sau khi chết ít lâu, ông sẽ bất bình thấy người bà con đó thoá mạ ông.
Còn người bán hàng ở tiệm tạp hoá, người bán báo, người đánh giầy cho bạn ở góc đường nữa? Họ đều là người như ta, trong đầu cũng đầy nhưng lo lắng, mơ mộng và hoài bão riêng. Hai ba ngày sau, ông lại nhận được bức thư nữa của thiếu phụ và bà ta quả quyết rằng, mặc dầu khéo che đậy thế nào đi nữa, ông cũng vẫn là một kẻ "dối trá, phản bội và khốn nạn". Lúc sinh thời ông có biệt tài phô diễn những ý cũ mèm và đập nó vào trí não người ta.
Bạn tôi, ông Frank Bettger, nhân viên một công ty bảo hiểm quan trọng nhất ở Mỹ nói với tôi rằng ông không những diệt bớt được ưu tư về công việc của ông mà còn tăng số lời lên gấp đôi, nhờ một phương pháp tưng tự. Bà bắt đầu làm ăn với vài đồng bạc vốn và một cái lò. Anh biết rằng phần trên đồng hồ đó có dựng hàng ngàn hột cát.
Có nhiều người cần phải ngủ nhiều hơn kẻ khác. Ai nói gì ông cũng theo gương ông lão người Đức kia mà "chỉ cười thôi". Nhưng tôi muốn bênh vực cho một thái độ tích cực, đừng tiêu cực.
Một cựu thương binh kể với tôi khi anh và bạn bè bị đưa xuống chiếc tàu chờ dầu xăng Octane (một thứ xăng rất dễ bén lửa) ai nấy đều hoảng hồn. Tin tức bay khắp thế giới. Đó là lòng "biết ơn" ư? Vô lý! Đó là tình yêu, tình yêu trong sạch.
Thực tiển vì nó làm thỏa mãn ba nhu cầu can đảm [29] của bạn, dù bạn tin có Trời hay không cũng vậy. Càng nghĩ lại càng hoảng sợ. Chúng ta hãy xét định lệ thứ nhất đã: Vạch rõ những sự kiện.